Kısa cevap: Dernek kurmak için iki belge her durumda zorunludur: tüm kurucuların imzaladığı Kuruluş Bildirimi (EK-2) ve her sayfası kurucularca imzalanmış tüzük. Bunlara yazışma ve tebligat yetkili kişi listesi ile adres belgesi eklenir. Kurucu tüzel kişi, yabancı kurucu veya mesken niteliğinde bir merkez varsa üç ek belge daha istenir (Dernekler Yönetmeliği m.5). Noter onayı ve harç yoktur.
Bu rehber her belgeyi tek tek ele alır: ne olduğu, kimin imzaladığı, kaç nüsha verildiği ve nereden temin edildiği. Sonunda teslim öncesi işaretleyebileceğiniz bir kontrol tablosu ve en sık çıkan eksikler yer alır. Genel süreci henüz okumadıysanız Dernek nasıl kurulur? rehberiyle başlayın.
Belgelerin hukuki dayanağı
Kuruluş belgeleri Dernekler Yönetmeliği m.5’te sayılır. Yönetmelik, “her dernek için” istenenlerle “duruma göre” istenenleri ayırır. Bu ayrım önemlidir: belge listesinin uzunluğu derneğinize değil, kurucularınızın ve adresinizin niteliğine bağlıdır. Yedi Türk vatandaşının kendi dükkânlarında kurduğu dernek için dosya dört belgeden oluşur.
Dosya, derneğin merkezinin bulunduğu il valiliğine (İl Sivil Toplumla İlişkiler Müdürlüğü) veya ilçe kaymakamlığına fiziki olarak teslim edilir. Teslim anında dernek tüzel kişilik kazanır (TMK m.59); belgeler bu yüzden teslimde eksiksiz olmalıdır.
Belge 1: Kuruluş Bildirimi (EK-2)
Ne: Dernekler Yönetmeliği’nin EK-2 numaralı standart formu. Derneğin adını, merkez adresini ve kurucuların kimlik bilgilerini mülki amirliğe bildiren resmi beyandır.
İçeriği:
- Derneğin tam adı ve varsa kısa adı
- Açık merkez adresi (il, ilçe, mahalle, cadde/sokak, kapı ve daire numarası)
- Her kurucunun adı, soyadı, T.C. kimlik numarası, doğum yeri ve tarihi, mesleği, uyruğu, ikamet adresi
- Kurucu tüzel kişi varsa unvanı, merkezi ve temsilcisinin bilgileri
- Tüm kurucuların ıslak imzası
Kim imzalar: Yedi (veya daha fazla) kurucunun tamamı. Bir kurucunun imzasının eksik olması formu geçersiz kılar.
Kaç nüsha: Bir adet; büyükşehir dışı ilçelerde iki adet.
Nereden alınır: İçişleri Bakanlığı Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü web sitesi ve il müdürlükleri. Formu bilgisayarda doldurup çıktı almak, elle doldurmaya göre okunaklılık sorununu ortadan kaldırır.
Dikkat: Kimlik numaralarını ve doğum tarihlerini nüfus cüzdanından birebir aktarın. Tek bir rakam hatası dosyayı 30 günlük düzeltme sürecine sokar.
Belge 2: Dernek tüzüğü
Ne: Derneğin adını, amacını, organlarını ve işleyişini düzenleyen kurucu metin. Dernekler Kanunu m.4’teki on üç zorunlu başlığı içermek zorundadır: ad ve merkez; amaç ve çalışma konuları; üyelik şartları; genel kurulun toplanma şekli, görev ve yetkileri, oy ve karar usulü; yönetim ve denetim kurullarının görev, seçim ve üye sayıları; şube durumu; aidatın belirlenme şekli; borçlanma usulü; iç denetim; tüzük değişikliği; tasfiye; geçici yönetim kurulu üyeleri.
Kim imzalar: Tüm kurucular, her sayfayı ayrı ayrı imzalar. Yalnızca son sayfaya atılan imza kabul edilmez. Sayfa altına ad-soyad ve imza için bir imza bloğu eklemek pratik bir çözümdür.
Kaç nüsha: Bir adet; büyükşehir dışı ilçelerde iki adet. Kendiniz için ayrıca imzalı bir kopya saklayın.
Nereden alınır: Kendiniz yazarsınız. Hazır şablon üzerinden gitmek yaygındır ancak amaç, çalışma konuları ve aidat maddeleri derneğinize özgü olmalıdır. Sorulara cevap vererek taslak üretmek için tüzük oluşturucuyu kullanabilir, madde açıklamaları için Dernek tüzüğü nasıl hazırlanır? rehberine bakabilirsiniz.
Belge 3: Tebligat yetkili kişi listesi
Ne: Dernek adına yazışma yapmaya ve tebligat almaya yetkili kişilerin adı, soyadı, adresi ve imzasını içeren liste. Mülki amirlik, eksiklik bildirimi dahil tüm resmi yazıları bu kişilere gönderir.
Kim imzalar: Listede yer alan yetkili kişiler (genellikle geçici yönetim kurulu başkanı ve bir veya iki üye) imzalar. Listenin altında geçici yönetim kurulunun onayı bulunur.
Kaç nüsha: Bir adet; büyükşehir dışı ilçelerde iki adet.
Nereden alınır: Standart formu yoktur; düz bir yazıyla hazırlanır. Adres olarak kişinin ulaşılabilir ikamet adresini yazın; dernek merkezini yazarsanız tebligat orada kimse yokken yapılabilir.
İpucu: Yetkili olarak en az iki kişi belirleyin. Tek kişi seyahatte veya ulaşılamaz olduğunda 30 günlük eksiklik süresi sessizce dolabilir.
Belge 4: Adres belgesi
Ne: Dernek merkezinin fiilen kullanılabileceğini gösteren belge. Yönetmelikte ayrı bir madde olarak sayılmasa da uygulamada her il müdürlüğü ister.
Türleri:
| Durum | Belge | Kim imzalar |
|---|---|---|
| Kiralık yer | Kira sözleşmesi (dernek veya kurucu adına) | Kiraya veren ve kiracı |
| Kurucuya ait mülk | Tapu fotokopisi + kullanım muvafakati | Mülk sahibi |
| Tahsis | Tahsis yazısı | Tahsis eden kurum |
Kaç nüsha: Bir fotokopi; aslı yanınızda bulunsun.
Nereden alınır: Kiraya verenden, tapu müdürlüğünden (e-Devlet tapu belgesi kabul edilir) veya tahsis eden kurumdan.
Belge 5: Kat maliklerinin muvafakati (mesken ise)
Ne: Dernek merkezi kat mülkiyetine tabi bir binada ve bağımsız bölüm tapuda mesken olarak kayıtlıysa, binadaki tüm kat maliklerinin derneğin burada faaliyet göstermesine oybirliğiyle rıza gösterdiğini belirten belge (Dernekler Yönetmeliği m.5). İş yeri olarak kayıtlı bağımsız bölümlerde aranmaz.
İçermesi gereken unsurlar:
- Binanın açık adresi ve dernek merkezi olacak bağımsız bölümün numarası
- Derneğin adı ve bu bölümün dernek merkezi olarak kullanılacağına dair açık ifade
- Her kat malikinin adı, soyadı, malik olduğu bağımsız bölüm numarası
- Her kat malikinin imzası ve tarihi
- Oybirliğini gösteren toplam bağımsız bölüm sayısı ile imzalayan malik sayısının eşleştiği bilgisi
Kim imzalar: Kiracılar değil, kat malikleri. Bir bağımsız bölümün birden fazla maliki varsa hepsi imzalar. Tek bir malik imzalamazsa belge geçersizdir.
Kaç nüsha: Bir adet asıl.
Nereden alınır: Standart formu yoktur. Kat malikleri kurulu kararı şeklinde düzenlenebilir ya da imza listesi olarak toplanabilir. Site yönetimi varsa yönetici imza toplamada yardımcı olur ancak yöneticinin tek başına imzası yeterli değildir.
Dikkat: Bu belge, reddedilen dosyalarda en sık rastlanan eksikliktir. Çok daireli bir binada oybirliği pratikte zordur; mümkünse iş yeri niteliğinde bir adres tercih edin.
Belge 6: Kurucu tüzel kişi kararı (varsa)
Ne: Kurucular arasında şirket, vakıf, dernek veya sendika gibi bir tüzel kişi varsa, o tüzel kişinin yetkili organının dernek kurucusu olma kararı ve bu tüzel kişiyi kurucu olarak temsil edecek kişiyi belirten yazı.
Kim imzalar: Tüzel kişinin yetkili organı (şirkette yönetim kurulu veya müdür, vakıfta mütevelli heyeti, dernekte yönetim kurulu). Temsilci yazısı kurumun yetkili imzalarını taşır.
Kaç nüsha: Bir adet; kararın noter onaylı sureti veya kurum kaşeli aslı gibi sureti istenebilir.
Nereden alınır: Tüzel kişinin kendi karar defterinden. Şirketlerde imza sirkülerinin de eklenmesi uygulamada kolaylık sağlar.
Belge 7: Yabancı kurucu ikamet izni (varsa)
Ne: Yabancı uyruklu gerçek kişi kurucuların Türkiye’de yerleşme hakkına sahip olduğunu gösteren ikamet izni belgesinin fotokopisi (TMK m.93).
Kim imzalar: İmza gerekmez; fotokopi yeterlidir. Kurucunun kendisi EK-2’yi ve tüzüğü imzalar.
Kaç nüsha: Her yabancı kurucu için bir fotokopi.
Nereden alınır: Kurucunun elindeki ikamet izni kartından. Süresi dolmuş izin kabul edilmez; teslim tarihinde geçerli olmalıdır.
Kontrol tablosu
Teslim öncesi aşağıdaki tabloyu satır satır işaretleyin:
| # | Belge | Zorunlu mu? | İmza | Nüsha (il / büyükşehir dışı ilçe) |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Kuruluş Bildirimi (EK-2) | Her dernek | Tüm kurucular | 1 / 2 |
| 2 | Tüzük (her sayfa imzalı) | Her dernek | Tüm kurucular, her sayfa | 1 / 2 |
| 3 | Tebligat yetkili listesi | Her dernek | Yetkili kişiler + geçici YK | 1 / 2 |
| 4 | Adres belgesi (kira / tapu / tahsis) | Uygulamada her dernek | Malik veya kiraya veren | 1 fotokopi |
| 5 | Kat maliki muvafakati | Mesken adres ise | Tüm kat malikleri | 1 asıl |
| 6 | Tüzel kişi yetkili organ kararı + temsilci yazısı | Tüzel kişi kurucu varsa | Kurum yetkilileri | 1 |
| 7 | İkamet izni fotokopisi | Yabancı kurucu varsa | — | Kurucu başına 1 |
Bazı il müdürlükleri uygulamada kurucuların kimlik fotokopisini, fotoğrafını veya bir dilekçeyi ek olarak isteyebilir. Yönetmelikte yer almasa da bu talepler dosyanın bekletilmesine yol açtığından teslim gününden önce müdürlüğü arayıp güncel listeyi sorun. Kendi durumunuza göre işaretlenebilir liste için belge kontrol listesi aracını kullanın.
Dosya nasıl düzenlenir?
Belgelerin sırası ve sunumu, inceleme memurunun işini kolaylaştırır:
- En üste kısa bir dilekçe: derneğin adı, merkezi ve “ekte sunulan belgelerle kuruluş bildiriminde bulunuyoruz” ifadesi, geçici yönetim kurulu başkanının imzası.
- Ardından EK-2, tüzük, yetkili listesi, adres belgesi ve varsa duruma bağlı belgeler.
- Her belgenin bir kopyasını kendinize ayırın; teslimde alacağınız tarih ve sayılı alındı belgesini bu kopyalarla birlikte saklayın.
Dosyayı plastik telli dosya veya klasörde, sayfalar delinmiş ve sıralı şekilde verin. Zımbalı ve dağınık dosyalar bazı müdürlüklerde geri çevrilmektedir.
En sık çıkan eksikler
İl müdürlüklerinin düzeltme yazılarında tekrar eden başlıklar şunlardır:
- Tüzükte sayfa imzası eksik. Yalnızca ilk ve son sayfa imzalanmış.
- Tüzükte zorunlu başlık eksik. En çok borçlanma usulü, iç denetim ve tasfiye maddeleri unutuluyor.
- EK-2’de kimlik bilgisi hatası. Kimlik numarası, doğum tarihi veya adres nüfus kaydıyla uyuşmuyor.
- EK-2’deki merkez adresi ile adres belgesindeki adres farklı. Daire numarası veya mahalle adı tutmuyor.
- Muvafakat oy çokluğuyla alınmış ya da yönetici tek başına imzalamış.
- Geçici yönetim kurulu üyeleri tüzükte yazılı değil. Kanun m.4’ün son bendi atlanmış.
- Tebligat adresi dernek merkezi yazılmış ve orada kimse olmadığı için yazı teslim edilememiş.
- Nüsha sayısı eksik. Büyükşehir dışı ilçede tek nüsha verilmiş.
Bu eksikliklerin tamamı 30 günlük düzeltme süresinde giderilebilir; ancak süreyi kaçırmak Cumhuriyet savcılığına bildirim ve fesih davası riski taşır (TMK m.60).
Kuruluştan sonra hazırlanacak belgeler
Kuruluş dosyası tamamlandıktan sonra yeni bir belge seti başlar; bunlar kuruluş belgesi değildir ama hemen peşinden gelir:
- Zorunlu defterler (Karar, Üye Kayıt, Evrak Kayıt, İşletme Hesabı) ve tasdikleri
- Vergi kimlik numarası için vergi dairesi başvurusu
- Banka hesabı açılış belgeleri (karar, kaşe, vergi numarası)
- Alındı belgesi basımı ve 15 gün içinde bildirim
- İlk genel kurul çağrısı, hazirun listesi ve sonuç bildirimi (45 gün, DERBİS)
Kurucu sayınız ve organlara yetecek üye sayısı için Dernek kaç kişiyle kurulur? rehberine bakın.
Sonraki adım
Belge listenizi kendi durumunuza göre (tüzel kişi kurucu, yabancı kurucu, mesken adres) işaretlenebilir hale getirmek için belge kontrol listesi aracını açın. Tüzüğünüz hazır değilse önce tüzük oluşturucu ile taslak çıkarın; ardından tüm süreci kurulum sihirbazı üzerinden adım adım takip edebilirsiniz.
Durumunuza özel yol haritası ister misiniz?
Kurulum sihirbazı 2 dakikada size özel adım listesi, belge listesi ve maliyet tahmini çıkarır. Ücretsiz, kayıt gerektirmez.
Sihirbazı başlat →İlk görüşme ücretsiz: durumunuzu anlatın, yol haritasını birlikte çıkaralım.
Sıkça sorulan sorular
Dernek kurmak için kaç belge gerekir?
Belgeler kaç nüsha verilir?
Kuruluş bildirimi (EK-2) nereden alınır?
Kat maliki muvafakati ne zaman gerekir?
Belgelerin noter onaylı olması gerekir mi?
Belgelerde eksiklik çıkarsa ne olur?
Kaynaklar ve dayanak mevzuat
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için uzman desteği alabilirsiniz. Son güncelleme: 5 Kasım 2026.