Kısa cevap: Dernek başkanı üç yolla değişir: başkanın istifası ya da görevinin sona ermesi üzerine yönetim kurulunun yeniden görev dağılımı yapması, genel kurulda yeni yönetimin seçilmesi ya da tüzük öyle gerektiriyorsa başkanın genel kurulca yeniden seçilmesi. Hangi yol izlenirse izlensin değişiklik 45 gün içinde DERBİS üzerinden mülki amirliğe bildirilir. Ardından banka, vergi dairesi ve DERBİS yetkileri yeni başkana devredilir.
Başkanda aranan şartları dernek başkanı olma şartları rehberinde, kurulun görevlerini yönetim kurulu görevleri rehberinde anlattık. Bu sayfa yalnızca değişikliğin nasıl yapılacağına odaklanır.
Önce tüzüğe bakın
İlk soru şudur: Tüzüğünüze göre başkanı kim seçiyor?
| Tüzükteki düzen | Başkan nasıl değişir? | Bildirim |
|---|---|---|
| Genel kurul yönetim kurulunu seçer, başkanı kurul kendi içinden belirler | Yönetim kurulu kararıyla yeni görev dağılımı | Dernek Organlarındaki Değişiklik Bildirimi, 45 gün |
| Başkanı doğrudan genel kurul seçer | Tüzükteki hükme göre; hüküm yoksa olağanüstü genel kurul | Genel Kurul Sonuç Bildirimi, 45 gün |
| Olağan genel kurulda dönem sonu seçimi | Yeni yönetim seçilir, ilk toplantıda görev dağılımı yapılır | Genel Kurul Sonuç Bildirimi, 45 gün |
Kanun, başkanın nasıl belirleneceğini tüzüğe bırakmıştır. Tüzüğünüzde açık hüküm yoksa ve tereddüt varsa, kararı genel kurula götürmek sonradan itirazı önler.
Yol 1: İstifa ve yeniden görev dağılımı
En sık karşılaşılan durumdur. Adımlar:
- Yazılı istifa. Başkan, istifasını yönetim kuruluna yazılı olarak verir. Yalnızca başkanlık görevinden mi yoksa yönetim kurulu üyeliğinden de mi ayrıldığını açıkça yazar.
- Evrak kaydı. Dilekçe evrak kayıt defterine işlenir.
- Yedek üyenin çağrılması. Başkan kurul üyeliğinden de ayrıldıysa, sıradaki yedek üye yazıyla göreve çağrılır. Yalnızca başkanlıktan ayrıldıysa kurulun üye sayısı değişmez.
- Toplantı ve görev dağılımı. Kurul, tüzükteki yeter sayıyla toplanır; yeni başkanı ve gerekiyorsa diğer görevleri belirler. Karar karar defterine yazılır ve imzalanır.
- Bildirim. Değişiklik 45 gün içinde DERBİS üzerinden bildirilir (Dernekler Yönetmeliği m.92).
- Devir teslim. Eski başkan üzerindeki defter, belge, mühür ve yetkileri tutanakla devreder.
Aynı adımlar başkanın vefatı, üyelikten çıkması ya da başkanlığa engel bir mahkûmiyet nedeniyle görevinin sona ermesi halinde de uygulanır; yalnızca ilk adımdaki dilekçenin yerini durumu gösteren belge alır.
Örnek başkanlık istifa dilekçesi
… DERNEĞİ YÖNETİM KURULUNA
Derneğimizin …/…/20… tarihli genel kurul toplantısında yönetim kurulu asıl üyeliğine seçildim ve …/…/20… tarihli yönetim kurulu kararıyla yönetim kurulu başkanlığı görevini üstlendim.
Yönetim kurulu başkanlığı görevinden …/…/20… tarihi itibarıyla istifa ediyorum. Yönetim kurulu üyeliğim devam edecektir. (Ya da: Yönetim kurulu üyeliğinden de aynı tarih itibarıyla ayrılıyorum.)
Üzerimde bulunan dernek defterlerini, evrakı, mührü ve yetki belgelerini tutanakla teslim edeceğimi bildirir, gereğini rica ederim.
Tarih: …/…/20… Ad Soyad: … İmza: …
Örnek yeniden görev dağılımı kararı
Karar No: … Karar Tarihi: …/…/20… Toplantıya Katılanlar: …, …, …, …, … Konu: Başkanlık görevinin boşalması ve görev dağılımı
Yönetim kurulu başkanı …‘in …/…/20… tarihli dilekçesiyle görevinden istifa ettiği görülmüştür. Boşalan yönetim kurulu üyeliği için sıradaki yedek üye … göreve çağrılmış ve toplantıya katılmıştır.
Yapılan görüşme sonunda görev dağılımının aşağıdaki şekilde yapılmasına, değişikliğin süresi içinde mülki amirliğe bildirilmesine ve banka imza yetkilerinin yeni görev dağılımına göre güncellenmesine oybirliğiyle karar verilmiştir.
Yönetim Kurulu Başkanı: … Başkan Yardımcısı: … Sekreter: … Sayman: … Üye: …
(Katılan üyelerin adı, soyadı, görevi ve imzası)
Başka karar metinleri için karar defteri örneği sayfasına bakabilirsiniz.
Yol 2: Genel kurulda değişiklik
Başkan şu hallerde genel kurul yoluyla değişir:
- Olağan genel kurulda yönetim kurulunun görev süresi dolmuş ve yeni seçim yapılmışsa
- Tüzük başkanın doğrudan genel kurulca seçilmesini öngörüyorsa
- Üyeler ya da yönetim kurulu olağanüstü genel kurul isteyip yönetimi yenilemek istiyorsa
- Yönetim kurulu, yedekler çağrıldığı halde üye tam sayısının yarısının altına düşmüşse
Son durumda genel kurul, kalan yönetim kurulu üyeleri ya da denetim kurulu tarafından bir ay içinde toplantıya çağrılır. Çağrı yapılmazsa üyelerden birinin başvurusu üzerine sulh hâkimi, üç üyeyi genel kurulu toplamakla görevlendirir (TMK m.84).
Genel kurul çağrısı toplantıdan en az 15 gün önce yapılır; usulü genel kurul çağrı usulü rehberinde bulabilirsiniz. Toplantıdan sonra yeni yönetim kurulu ilk toplantısında görev dağılımını yapar ve Genel Kurul Sonuç Bildirimi 45 gün içinde verilir (Dernekler Yönetmeliği m.17). Bu bildirimin verilmemesinden yönetim kurulu başkanı sorumludur.
Bildirim: 45 gün
| Değişiklik nerede oldu? | Verilecek bildirim | Süre |
|---|---|---|
| Genel kurul dışında, yönetim kurulu içinde | Dernek Organlarındaki Değişiklik Bildirimi (EK-25) | 45 gün |
| Genel kurul toplantısında | Genel Kurul Sonuç Bildirimi (EK-3) | 45 gün |
Bildirimler DERBİS üzerinden yapılır. Formlarda kurula giren ve kuruldan ayrılan kişilerin kimlik bilgileri ile görevleri yer alır. Süreyi son haftaya bırakmayın; süresinde yapılmayan bildirim idari para cezası gerektirir.
Dikkat: DERBİS erişimi eski başkanda kalmışsa bildirimi yapamazsınız. Devir teslimde ilk iş olarak DERBİS kullanıcı bilgilerini devralın. Eski başkana ulaşılamıyorsa karar örneğiyle il sivil toplumla ilişkiler müdürlüğüne başvurun.
Değişiklikten sonra yapılacaklar
- DERBİS. Kullanıcı yetkisi yeni başkana geçirilir. Başkan, idari ve mali işlemlerden sorumlu kişilere görev alanıyla sınırlı yetki tanımlayabilir; bu, kendi sorumluluğunu kaldırmaz (Dernekler Yönetmeliği m.96).
- Banka. Görev dağılımı kararının örneğiyle şubeye gidilir; eski imza yetkileri kaldırılır, yenileri tanımlanır.
- Vergi dairesi. Kanuni temsilci değişikliği bildirilir. İstenen belgeleri bağlı olduğunuz vergi dairesinden teyit edin.
- Yetki belgeleri. Dernek adına gelir tahsil eden kişilerin yetki belgeleri gözden geçirilir.
- SGK ve diğer kurumlar. Çalışanı, iktisadi işletmesi ya da lokali olan derneklerde ilgili kurumlardaki yetkili kayıtları da güncellenir.
- Devir teslim tutanağı. Defterler, alındı belgesi ciltleri, mühür, kasa, banka bilgileri ve demirbaşlar tek tek sayılarak tutanağa yazılır; iki taraf imzalar.
Sık yapılan hatalar
- İstifayı sözlü bırakmak. Tarihi belli olmayan bir istifa, bildirim süresinin ne zaman başladığını da belirsiz kılar.
- Yedek üyeyi çağırmadan eksik kurulla karar almak.
- Tüzük başkanı genel kurulun seçmesini öngördüğü halde kurul içi kararla yetinmek.
- Bildirimi yapıp bankadaki imza yetkisini güncellemeyi unutmak.
- Devir teslim tutanağı düzenlememek. Eksik belge ve hesap tartışmaları çoğunlukla buradan çıkar.
Dernekçim nasıl yardımcı olur?
Hür Efe ekibi, başkan değişikliğinde tüzüğünüze göre izlenecek yolu belirleyebilir, istifa dilekçesini, görev dağılımı kararını ve gerekiyorsa genel kurul belgelerini hazırlayabilir. DERBİS bildirimi ve devir teslim tutanağı da aynı süreçte sizin adınıza yürütülebilir.
Bu rehber 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (m.84), 5253 sayılı Dernekler Kanunu ve Dernekler Yönetmeliği (m.17, m.92, m.96) esas alınarak hazırlanmıştır. Örnek metinler genel şablonlardır; kendi tüzüğünüzdeki hükümlere göre uyarlayın.
Durumunuza özel yol haritası ister misiniz?
Kurulum sihirbazı 2 dakikada size özel adım listesi, belge listesi ve maliyet tahmini çıkarır. Ücretsiz, kayıt gerektirmez.
Sihirbazı başlat →İlk görüşme ücretsiz: durumunuzu anlatın, yol haritasını birlikte çıkaralım.
Sıkça sorulan sorular
Dernek başkanı istifa ederse yerine kim geçer?
Başkan değişikliği kaç gün içinde bildirilir?
Başkan değişikliği için genel kurul şart mı?
Yönetim kurulunda yeterli üye kalmazsa ne olur?
Eski başkanın sorumluluğu ne zaman biter?
Kaynaklar ve dayanak mevzuat
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için uzman desteği alabilirsiniz. Son güncelleme: 20 Kasım 2026.