Eğitim Derneği Nasıl Kurulur? Burs, Kurs ve Okul Destek (2026)

Eğitim derneği kurma şartları, burs verme kuralları, MEB iznine tabi kurs ve okul faaliyetleri, amaç maddesi örnekleri; 7 adımda derneğinizi bildirimle kurun.

Dernekçim Editör Ekibi Güncelleme: 7 dk okuma
Eğitim Derneği Nasıl Kurulur? Burs, Kurs ve Okul Destek (2026)
Eğitim Derneği Nasıl Kurulur? Burs, Kurs ve Okul Destek (2026) — dernekcim.com

Kısa cevap: Eğitim derneği, öğrencilere burs vermek, okulların ihtiyaçlarını desteklemek ve eğitim fırsatlarını genişletmek amacıyla kurulan bir dernektir; en az 7 kurucuyla, Millî Eğitim Bakanlığı veya başka bir kurumdan izin almaksızın, kuruluş bildiriminin mülki amirliğe verilmesiyle kurulur (TMK m.56, m.59). Burs vermek derneğin kendi kararıyla yapabileceği bir faaliyettir; ancak ücretli ve sürekli kurs açmak ya da okul işletmek MEB’in özel öğretim kurumları mevzuatına tabidir ve ayrı izin gerektirir. Bu rehberde eğitim derneğinin modellerini, burs düzenini, MEB iznine giren faaliyetleri ve kuruluş adımlarını anlatıyoruz.

Eğitim derneği nedir, hangi modellerle çalışır?

Eğitim dernekleri Türkiye’de dört ana modelde çalışır. Modelinizi baştan seçmek, tüzüğünüzü ve sonraki izinleri belirler.

ModelÖrnek faaliyetDernek kuruluşu yeterli mi?
Burs modeliİhtiyaç sahibi öğrencilere aylık burs, kitap ve kırtasiye desteğiEvet
Okul destek modeliOkul-aile iş birliği, laboratuvar, kütüphane, bahçe düzenlemesi, öğretmen eğitimiEvet; okulla protokol yapılır
Ücretsiz eğitim modeliGönüllü ders desteği, atölye, okuma grupları, seminerEvet
Kurs / okul modeliÜcretli dil kursu, sınav hazırlık, özel okul, etüt merkeziHayır; MEB izni ve genellikle ayrı tüzel kişilik gerekir

Mevzuatta “eğitim derneği” diye ayrı bir tür yoktur; kuruluş şartları, belgeler ve inceleme süreci dernek nasıl kurulur rehberindeki genel kurallarla aynıdır. Farkı, eğitim hizmetinin niteliğine göre devreye giren MEB mevzuatıdır.

Burs verme: Dernek nasıl burs verir?

Burs, eğitim derneklerinin en güçlü aracıdır ve herhangi bir izne bağlı değildir. Düzgün bir burs sistemi için:

  1. Tüzükte yetki: Çalışma konularında “öğrencilere karşılıksız burs vermek” ifadesi bulunmalıdır. Yoksa tüzük değişikliği gerekir.
  2. Burs yönergesi: Yönetim kurulu kararıyla başvuru şartları, gelir ölçütü, başarı şartı, burs tutarı, ödeme dönemi ve kesilme halleri yazılı hale getirilir. Yönerge tüzük değildir; mülki amirliğe bildirilmez ama denetimde istenir.
  3. Seçim komisyonu: Yönetim kurulu veya yönetim kurulunun görevlendirdiği bir komisyon başvuruları değerlendirir; kararlar karar defterine yazılır.
  4. Ödeme: Burs, öğrencinin banka hesabına yapılır; dekont harcama belgesi yerine geçer. Elden ödeme yapmayın.
  5. Kişisel veri: Gelir belgesi, transkript ve kimlik bilgileri kişisel veridir; yalnızca değerlendirme için toplayın, açık rıza alın ve süresi dolunca imha edin.

İpucu: Bursu “karşılıksız” olarak tanımlayın. Geri ödemeli burs, derneği fiilen kredi veren konumuna sokar ve hem vergi hem de tüketici mevzuatı açısından sorun yaratır. Bağışçının “şu öğrenciye burs verin” demesi mümkündür; ancak son karar yönetim kurulunda kalmalıdır.

Burs gelirleri bağış, üye aidatı ve bağışçılardan sağlanır. Kamuya açık kampanya (SMS, sosyal medya, kutu) düzenlemek 2860 sayılı Yardım Toplama Kanunu uyarınca mülki amirlikten izin gerektirir.

Kurs ve okul: MEB izni ne zaman gerekir?

Burada net bir çizgi var. Ücretli, sürekli, belirli müfredata dayalı ve belge veren eğitim özel öğretim kurumu sayılır (5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu). Bu kapsama giren faaliyetler:

  • Yabancı dil kursu, bilgisayar kursu, sınav hazırlık kursu
  • Özel okul, anaokulu, etüt eğitim merkezi
  • Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezi
  • Sertifika veren mesleki kurslar

Bunları açmak için MEB’den kurum açma izni, uygun bina, kurucu temsilcisi ve öğretmen şartları gerekir. Dernek doğrudan kurucu olamaz; uygulamada derneğin iktisadi işletmesi veya ayrı bir şirket kurucu olur, dernek de bu yapıyı destekler.

Buna karşılık MEB iznine girmeyen faaliyetler:

  • Ücretsiz veya sembolik katılım bedelli atölye, seminer ve okuma grupları
  • Gönüllü öğretmenlerin verdiği ders desteği
  • Kamp, gezi, bilim şenliği, kütüphane etkinlikleri
  • Öğretmenlere yönelik mesleki paylaşım toplantıları

Dikkat: “Ücretsiz” dediğiniz kurs düzenli ücret almaya, kayıt listesi tutmaya ve sertifika vermeye başladığında MEB kapsamına girer. Sınır, faaliyetin ticari ve kurumsal niteliğidir; adı değil.

Amaç maddesi örnekleri

Burs odaklı eğitim derneği: “Derneğin amacı; maddi imkânları yetersiz, başarılı öğrencilerin eğitimlerini sürdürebilmeleri için burs, kitap, kırtasiye ve barınma desteği sağlamak, eğitimde fırsat eşitliğine katkıda bulunmak ve bağışçılar ile öğrenciler arasında güvenilir bir destek köprüsü kurmaktır.”

Okul destek derneği: “Derneğin amacı; … İlkokulu ve Ortaokulu’nun fiziki, teknolojik ve sosyal ihtiyaçlarının karşılanmasına destek olmak, öğrenci ve öğretmenlerin eğitim ortamını iyileştirmek, veli-okul iş birliğini güçlendirmek ve okulun kültür, sanat ve spor etkinliklerine katkı sağlamaktır.”

Bilim ve teknoloji eğitimi derneği: “Derneğin amacı; çocuk ve gençlerin bilim, matematik, mühendislik ve teknoloji alanlarında merak ve yetkinlik geliştirmesini desteklemek, bu doğrultuda atölye, şenlik ve yarışma programları düzenlemek, öğretmenlere yönelik mesleki gelişim çalışmaları yürütmek ve bilimsel düşünceyi toplumda yaygınlaştırmaktır.”

Köy okulları derneği: “Derneğin amacı; kırsal bölgelerdeki okulların kütüphane, laboratuvar, ısınma ve ulaşım gibi ihtiyaçlarını karşılamaya destek olmak, köy çocuklarının eğitime erişimini kolaylaştırmak ve kır-kent arasındaki eğitim fırsatı farkını azaltmaya katkı sunmaktır.”

Çalışma konuları örnekleri

  1. İlköğretim, ortaöğretim ve yükseköğretim öğrencilerine karşılıksız burs vermek; kitap, kırtasiye, ulaşım ve barınma desteği sağlamak
  2. Okulların fiziki, teknolojik ve sosyal ihtiyaçlarını karşılamak için bağış ve ayni yardım toplamak, okul idaresiyle protokol yapmak
  3. Kütüphane, laboratuvar, atölye ve spor alanları kurmak, donatmak
  4. Ücretsiz seminer, atölye, okuma grubu, kamp ve bilim şenliği düzenlemek
  5. Gönüllü öğretmen ve mentor ağı kurmak, akran öğrenme programları yürütmek
  6. Öğretmenlere yönelik mesleki gelişim, paylaşım ve eğitim programları düzenlemek
  7. Mevzuatın izin verdiği ölçüde ve gerekli izinleri alarak kurs, etüt ve eğitim merkezi açmak, işletmek veya desteklemek
  8. Eğitim alanında araştırma, rapor, yayın ve dijital içerik üretmek
  9. Millî Eğitim Bakanlığı, üniversiteler, belediyeler ve diğer STK’larla iş birliği yapmak; ulusal ve uluslararası hibe programlarına başvurmak
  10. Yurt, pansiyon ve öğrenci evi projelerine destek olmak; okul yaptırıp kamuya bağışlamak
  11. Eğitim temalı federasyon ve platformlara katılmak
  12. Amacını gerçekleştirmek için gerektiğinde iktisadi işletme kurmak, taşınmaz edinmek

Tüzüğünüzü bu başlıklara göre tüzük oluşturucu ile hazırlatabilir, zorunlu maddeleri dernek tüzüğü nasıl hazırlanır rehberinden kontrol edebilirsiniz.

Özel mevzuat ve izin notları

  • Okul içinde faaliyet: Devlet okulunda etkinlik yapmak, okul idaresinin ve il/ilçe millî eğitim müdürlüğünün iznine bağlıdır; okul-aile birliği ile derneği karıştırmayın. Okul-aile birliği tüzel kişiliği olmayan bir okul organıdır; dernek ise bağımsız tüzel kişidir.
  • Çocuklarla çalışma: 18 yaş altı katılımcılar için veli izin formu alın. Çocuk derneği değilseniz 18 yaş altı kişileri üye yapmak için 15 yaş ve yasal temsilci yazılı izni kuralı uygulanır.
  • Kamu yararı statüsü: Burs veren eğitim dernekleri kamu yararına çalışan dernek statüsü için güçlü adaydır; en az 1 yıl faaliyet ve Cumhurbaşkanı kararı gerekir, bağışçılara vergi indirimi sağlar.
  • Vergi: Dernek kurumlar vergisi mükellefi değildir; ücretli kurs veya satış için kurulan iktisadi işletme ise mükelleftir. Vergi kimlik numarası banka hesabı için vergi dairesinden alınır.
  • Yurt dışı bağış: Yurt dışından alınan burs fonları bankadan alınır ve mülki amirliğe bildirilir.

Kuruluş adımları özet tablo

AdımNe yapılır?Eğitim derneğine özgü not
1. ModelBurs, okul destek, ücretsiz eğitim veya kursKurs modeli MEB izni gerektirir
2. KurucularEn az 7 kişi, fiil ehliyetliKamu görevlisi öğretmen kendi mevzuatını teyit etmeli
3. AdresKira veya tapu, mesken ise muvafakatOkul binası merkez olamaz
4. TüzükZorunlu maddeler, her sayfa imzalıBurs ve “gerekli izinleri alarak” ifadeleri eklenir
5. BildirimEK-2 ve ekler mülki amirliğeHarç yok; teslim anında tüzel kişilik (TMK m.59)
6. AltyapıDefter, vergi numarası, banka hesabıBurs ödemeleri bankadan
7. İlk genel kurul6 ay içinde, en az 16 üyeSonuç bildirimi 45 gün içinde DERBİS
8. Burs yönergesiYönetim kurulu kararıyla iç düzenlemeÖlçüt, takvim, komisyon

Gerekli belgelerin tamamı için dernek kurmak için gerekli belgeler rehberine bakabilir, eksiklerinizi belge kontrol listesi ile tarayabilirsiniz. Kuruluşta resmi harç yoktur; noter tasdiki, kaşe ve alındı belgesi basımı gibi dolaylı giderler ile ve tarifeye göre değişir.

Sık yapılan hatalar

  • Dernekle kurs işletmeye kalkmak: Dernek kuruldu diye ücretli kurs açılır; MEB denetiminde kapatma ve yaptırım riski doğar. Kurs için iktisadi işletme veya şirket üzerinden MEB izni alın.
  • Bursu elden ödemek: Harcama belgesi olmaz, denetimde açıklanamaz. Her burs banka yoluyla ödenmelidir.
  • Burs ölçütlerini yazmamak: Yazılı yönerge olmayınca “kayırma” tartışması çıkar; bağışçı güveni sarsılır.
  • Okul-aile birliği ile derneği karıştırmak: İkisi ayrı yapılardır; okul-aile birliğinin parasını derneğe, derneğin parasını birliğe aktaramazsınız.
  • Bağışçılara vergi indirimi vaat etmek: Kamu yararı statüsü yoksa indirim de yoktur.
  • Beyannameyi unutmak: Yıllık beyanname her yıl Nisan sonuna kadar DERBİS’ten verilir; ihmalinde idari para cezası uygulanır ve tutarlar yıllık yeniden değerlemeyle artar. Kuruluş sonrası yükümlülükleri dernek kurulduktan sonra yapılacaklar rehberinde topladık.
  • Vakıf seçeneğini değerlendirmemek: Kalıcı bir burs fonu için büyük bir malvarlığı adanacaksa vakıf daha uygun olabilir; dernek mi vakıf mı rehberinde karşılaştırdık.

Sonraki adım

Faaliyet modelinizi seçtiyseniz kurulum sihirbazı ile kuruluş dosyanızı adım adım oluşturun; sihirbaz, eğitim derneğine uygun burs ve destek hükümlerini tüzüğünüze ekler. Süreci bir uzmanla birlikte yürütmek isterseniz dernek kuruluş danışmanlığı sayfasından bilgi alabilirsiniz.

Eğitim derneği kurma adımları: özet adımlar

  1. Faaliyet modelinizi seçin. Burs, okul destek, ücretsiz atölye veya MEB izinli kurs modellerinden hangisiyle başlayacağınızı belirleyin; model, tüzüğü ve sonraki izinleri belirler.
  2. En az 7 kurucuyu belirleyin. Öğretmen, veli, mezun ve akademisyenlerden 18 yaşını doldurmuş, fiil ehliyetine sahip 7 kişiyi bir araya getirin.
  3. Merkez adresini ayarlayın. Kira sözleşmesi veya tapu ile belgelenebilen bir adres bulun; mesken ise kat maliklerinin oybirliğiyle muvafakatini alın. Okul binası merkez olarak gösterilemez.
  4. Burs ve destek hükümlü tüzük hazırlayın. Amaç ve çalışma konularında burs, eğitim desteği, gerekli izinleri alarak kurs açma ifadelerine yer verin; her sayfayı kuruculara imzalatın.
  5. Kuruluş bildirimini mülki amirliğe verin. Kuruluş Bildirimi (EK-2), tüzük ve ekleri il veya ilçe sivil toplumla ilişkiler müdürlüğüne teslim edin; teslim anında tüzel kişilik kazanırsınız.
  6. Defter, vergi numarası ve banka hesabı açın. Zorunlu defterleri tasdik ettirin, vergi kimlik numarası alın ve dernek adına banka hesabı açın; burs ödemeleri bu hesaptan yapılır.
  7. 6 ay içinde ilk genel kurulu yapın. Üye sayısını en az 16'ya çıkarıp yönetim ve denetim kurullarını seçin; sonuç bildirimini 45 gün içinde DERBİS'ten verin.
  8. Burs yönergesini kabul edin. Yönetim kurulu kararıyla burs ölçütleri, başvuru takvimi, ödeme şekli ve seçim komisyonunu belirleyen bir iç yönerge çıkarın.

Durumunuza özel yol haritası ister misiniz?

Kurulum sihirbazı 2 dakikada size özel adım listesi, belge listesi ve maliyet tahmini çıkarır. Ücretsiz, kayıt gerektirmez.

Sihirbazı başlat →

İlk görüşme ücretsiz: durumunuzu anlatın, yol haritasını birlikte çıkaralım.

Sıkça sorulan sorular

Eğitim derneği kaç kişiyle kurulur?
En az 7 gerçek veya tüzel kişi ile kurulur (TMK m.56). Öğretmenler, veliler, mezunlar ve akademisyenler yaygın kurucu profilidir; kamu görevlisi öğretmenler kendi mevzuatlarında yasak bulunmadığı sürece kurucu olabilir.
Dernek öğrencilere burs verebilir mi?
Evet. Tüzükte burs verme çalışma konusu olarak yer alıyorsa dernek, yönetim kurulunun belirlediği ölçütlerle karşılıksız burs verebilir. Burs ödemeleri banka yoluyla yapılır ve harcama belgesiyle kayda alınır.
Eğitim derneği kurs açabilir mi?
Ücretli, sürekli ve belirli bir müfredata dayalı kurs açmak Millî Eğitim Bakanlığı'nın özel öğretim kurumları mevzuatına tabidir; dernek kuruluşu bu izni vermez. Ücretsiz seminer, atölye ve gönüllü ders desteği ise dernek faaliyeti olarak yürütülebilir.
Dernek okul açabilir mi?
Dernek kendi adına özel okul açamaz; özel okul 5580 sayılı Kanun kapsamında MEB izniyle ve genellikle şirket veya vakıf eliyle açılır. Dernek, okul yaptırıp kamuya bağışlayabilir ya da mevcut okulların ihtiyaçlarını destekleyebilir.
Eğitim derneği kurmak için MEB izni gerekir mi?
Hayır. Dernek, kuruluş bildiriminin mülki amirliğe verilmesiyle, önceden izin almaksızın kurulur (TMK m.59). MEB izni yalnızca özel öğretim kurumu niteliğindeki kurs, etüt ve okul faaliyetleri için gerekir.
Eğitim derneğine yapılan bağışlar vergiden düşülür mü?
Yalnızca kamu yararına çalışan dernek statüsü alan derneklere yapılan bağışlar belirli oranda vergi matrahından indirilebilir. Bu statü en az 1 yıl faaliyet sonrası Cumhurbaşkanı kararıyla verilir; sıradan derneğe yapılan bağış için indirim yoktur.
Eğitim derneği kitap ve kırtasiye satışı yapabilir mi?
Tek seferlik kermes ve bağış karşılığı dağıtım dernek faaliyetidir. Düzenli ve ticari nitelikte satış yapılacaksa iktisadi işletme kurulması, ticaret siciline tescil ve kurumlar vergisi mükellefiyeti gerekir.

Kaynaklar ve dayanak mevzuat

Hazırlayan: Dernekçim Editör Ekibi
İçerikler 4721 s. TMK, 5253 s. Dernekler Kanunu ve Dernekler Yönetmeliği esas alınarak hazırlanır; mevzuat değişikliklerinde güncellenir. Editoryal ilkelerimiz

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için uzman desteği alabilirsiniz. Son güncelleme: 5 Kasım 2026.